Column Katinka Blok: Nog 5 minuten en 30 seconden

Het was bloedheet in die bus. De timer bleef maar piepen. Nog 5 minuten en 30 seconden. Eerlijk gezegd snapte ik er geen bal van. Escape rooms zijn nooit echt mijn ding geweest. Die puzzeltjes vind ik op zich best leuk, maar ik heb simpelweg niet genoeg focus voor zoiets. Terwijl ik nog probeerde uit te vogelen wat een cijferslot met een Snapchat-profiel te maken had, hoorde ik iemand op de achtergrond roepen: “Nog 4 minuten!” De stress sloeg toe. Niet geholpen door het feit dat ik samen met mijn moeder speelde, die super fanatiek was.

Vorige maand stond er bij Portland in Rhoon een speciale escapebus. Een mobiele escape room van vijftien minuten, vooral bedoeld voor jongeren. Maar dit was geen gewone escaperoom. Door middel van puzzels, codes en opdrachten liep je stap voor stap door het verhaal van een slachtoffer van sextortion.
Voor wie die term niet kent: sextortion is online afpersing met naaktbeelden. Iemand krijgt bijvoorbeeld een foto toegestuurd of weet iemand zover te krijgen een foto te sturen, en dreigt die vervolgens te verspreiden als er geen geld, meer foto’s of andere dingen worden gedaan. Het komt steeds vaker voor onder jongeren, terwijl veel slachtoffers uit schaamte niets durven te zeggen.

Zelf heb ik er gelukkig nooit direct mee te maken gehad. Toch was het onderwerp niet helemaal nieuw voor me. Op de middelbare school hoorde ik weleens verhalen over leerlingen uit hogere jaren waarvan foto’s waren uitgelekt. Destijds voelde dat als iets wat ver van mijn bed stond. Inmiddels weten we beter. Onderzoek laat zien dat ernstige vormen van online seksueel misbruik, waaronder sextortion, jaarlijks meer dan 200.000 jongeren in Nederland kunnen raken.

Uiteindelijk kwamen we nét op tijd uit de bus. Opgelucht, alsof we een olympische prestatie hadden geleverd. En misschien is dat precies waarom het concept zo goed werkt. Je stapt erin voor een spelletje, maar stapt eruit met een verhaal dat blijft hangen. Zeker voor jongeren werkt zo’n ervaring waarschijnlijk beter dan een folder, poster of waarschuwing die na vijf minuten alweer vergeten is. 

Gelukkig bleef onze grootste zorg beperkt tot een aftellende klok en konden wij na vijftien minuten weer lachen om de spanning en uit de wereld van het sextortion-verhaal stappen. In het echte leven gaat dat niet zo makkelijk.