Column van schrijver Michiel Cox: Pindakaas

Volgens mijn vriendin en dochters stel ik me aan. En ik geef toe dat ik me met enige regelmaat schuldig maak aan overdrijvingen, maar niet wat pindakaas betreft: dat is niet gewoon ‘niet lekker’, het is ont-zet-tend smerig. Toch hebben we het in huis en smeer ik het regelmatig op de boterhammen van mijn kinderen. Als ik dat doe adem ik door mijn mond (de geur is het ergste) en niet kijk ik niet te veel naar de structuur (dat brokkelige, dat olieachtige – vreselijk). 

Maar toen zag ik dat het beroemde kunstwerk ‘Pindakaasvloer’ van de onlangs overleden Wim T Schippers weer werd gemaakt (gesmeerd?) in Het Depot in Rotterdam. Ik was toch wel nieuwsgierig en mijn dochters vonden het een hilarisch idee: pindakaas op de vloer smeren? ‘Mag dat thuis ook?’

Bij binnenkomst in het museum stond een waarschuwingsbordje voor mensen met pinda allergie, dat je toch een beetje moest opletten. Wij liepen de tentoonstellingsruimte binnen en daar, op de vloer, lag het: een grote zeshoek met een centimeters dikke laag pindakaas. Ik nam geen risico en ademde door mijn mond, de hele tijd. 

Mijn dochters keken geïnteresseerd, ze gniffelden om zoveel absurditeit en de jongste wilde het kunstwerk op lopen. Mijn vriendin kon haar nog net op tijd tegenhouden. Ik stak verontschuldigend mijn hand op naar de suppoost, die knikte ons begripvol toe. Arme vrouw, dacht ik, die urenlang in deze stank moest staan. 

Een filmpje liet zien hoe de pindakaas met grote plakspanen op de vloer werd gesmeerd, hoe er patronen ontstonden en die ongemoeid werden gelaten – het hoorde er allemaal bij. 

Ik liep wat dichter naar de pindakaasvloer, boog me er overheen en toen pas zag ik hoe mooi het was: het korrelige en het olieachtige – twee dingen die elkaar uitsluiten maar toch samenkomen in dat broodbeleg. De patronen, de buitenkanten van de zeshoek leken al wat uit te drogen. Het was een werk van pure schoonheid.

De volgende ochtend vroeg mijn oudste om een boterham met pindakaas. Ik nam me voor me te focussen op de schoonheid, maar ik ademde per ongeluk door mijn neus. Er liep een rilling over mijn ruggengraat, ik sneed het brood snel in stukken, gaf het aan mijn dochter en maakte me uit de voeten.