Kelvin Wilson beschrijft tot in detail het lot van de Kampzusjes

Door Arco van der Lee
REGIO  – Aan zijn werk als tekenaar kwam Kelvin Wilson nauwelijks meer toe. Hij zocht het oorlogsverhaal van de ‘kampzusjes’ tot de bodem toe uit en schreef er een boek over.

Eigenlijk had hij niets met de Tweede Wereldoorlog, zegt Wilson. Thuis in Ridderkerk vertelt hij bij een kop thee hoe daar verandering in kwam. Rabbijn Evers vertelde over zijn moeder Bloeme en haar ‘kampzusjes’. Zij maakten in augustus 1944 deel uit van een van de laatste transporten van Joden uit kamp Westerbork. De groep van duizend vrouwen kwam aan in kamp Auschwitz–Birkenau. Na een selectie bleven er zo’n tweehonderd over. Naast de toen 18-jarige Bloeme waren daar ook Anne en Margo Frank bij.
Na een vreselijke tijd in Auschwitz–Birkenau, waarbij gemiddeld elke dag iemand van de groep stierf, werden 51 gezonde gevangenen vervoerd naar het werkkamp Liebau. Op twee na zouden zij de oorlog overleven. Anne en Margo Frank waren ziek en mochten niet naar Liebau. Zij kwamen om in Bergen-Belsen.

Kelvin Wilson heeft de afgelopen jaren het lot van alle tweehonderd vrouwen onderzocht. Sommigen schreven op weg naar huis al op wat ze mee hadden gemaakt, een enkeling schreef later een boek. Bij onder andere het NIOD vond Wilson interviews die het Rode Kruis hield met mensen die terugkeerden uit de kampen.
Kelvin Wilson legde ook contact met kinderen en kleinkinderen. Zo kreeg hij nog meer waardevolle informatie. “Iemand had zich bijvoorbeeld door een kleinkind laten interviewen voor een schoolproject. Ongelofelijk wat in dat werkstuk stond.”

Gruwelijk

Alle stukken en stukjes informatie geven een bijna compleet beeld van het lot van deze mensen. “Ik ben de eerste die dit in detail doet, exact en op chronologische volgorde. Gruwelijk gedetailleerd. Gruwelijke verhalen. Deze mensen wisten niet wat hen overkwam.”

“In Auschwitz werd de groep bij elkaar geplaatst in het achterste deel van een barak. Tien meter aan stapelbedden van drie hoog voor tweehonderd mensen. Ik kan precies aanwijzen waar Anne Frank dus gelegen heeft. En als je dat weet, dan vallen veel puzzelstukjes op z’n plek.”

De groep die naar Liebau ging, kwam daar terecht in een klein kamp met slechts drie barakken. “Het was ongeveer zo groot als een voetbalveld. Liebau lag toen in Duits Silezië, tegenwoordig in Polen. Er staan nog twee voormalige SS-gebouwen, verder is er niets meer te zien. Toen ik er vorig jaar was, kwamen mensen uit de buurt vragen waarom ‘een buitenlander’ foto’s liep te maken. Maar toen ik het uitlegde, verwelkomden ze me hartelijk.”
In Liebau werkten de vrouwen in een fabriek van sneeuwkettingen voor het Duitse leger. “Er was hier geen onmiddellijke dreiging van de dood meer. Ze konden weer een klein beetje ademhalen. Er werd sabotage gepleegd in de fabriek en er was er op zondag een geheim cabaret in de barak.” Gevangene Ronnie van Cleef schreef zelfs een operette voor zes zingende rollen en een koor. De tekst ervan is bewaard gebleven en haalt zeker het boek.

Bevrijding

Op 9 mei 1945 werden ze bevrijd door een officier van het Sovjet leger. “Hij bleek zelf ook een Jood. Alle vijfhonderd gevangenen vielen huilend op de grond. Dit was de mooiste dag van hun leven.”
De ‘kampzusjes’ hielden na de oorlog nauw contact met elkaar. Kelvin Wilson is nu al twee jaar dagelijks bezig met hun herinneringen. Het laat hem niet los. “Ik kreeg moeite om te slapen. Maar naast mijn bed lag dan ook een stapel boeken over Auschwitz. En ik vrees tegenwoordig ook de ellende die ik op het nieuws zie meer. Dit is wat wij elkaar aandoen. Want als je mensen te veel macht geeft, dan gooien ze uiteindelijk je kinderen in het vuur.” Kelvin Wilson heeft het schrijfwerk voor zijn boek bijna af. Samen met zijn Amsterdamse literair agent gaan ze na de zomer op zoek naar een geschikte uitgever. Hij verwacht dat het boek in 2027 verschijnt. Iedereen kan dan het bijzondere verhaal van de ‘kampzusjes’ lezen. “Het is een Joodse gedachte”, zegt Wilson,” dat zolang je over ze blijft praten, de mensen blijven leven.”

Om het schrijven van het boek mogelijk te maken, is een crowdfunding-actie gestart. Ga daarvoor naar ‘Boekproject ‘Kampzusjes’ op GoFundMe.