Ontwetendheid bij internetcriminaliteit is het grootste gevaar

Door Astrid Potuijt

RHOON - Marlon Barth van IT Skills Nederland ziet het dagelijks gebeuren. Computers die gehackt worden, cyberaanvallen en telefoontjes waarbij het net lijkt of het de bank is die belt. ‘’Er is zoveel onwetenheid op dit gebied”, zegt de ethische hacker. 

IT Skills in Rhoon bestaat veertien jaar en heeft veel vaste klanten die jaarlijks de computer of laptop op laten schonen en de virusscanners laten updaten. ‘’Belangrijk”, zegt Marlon. ‘’Door het opschonen van een computer kom je er al snel achter dat er rotzooi op zit wat er niet thuishoort. Het zit zo goed verstopt dat het voor leken niet te vinden is. Ook een virusscanner is zo ontzettend belangrijk. Ja, het kost jaarlijks geld, maar dan blijft je computer wel schoon en is er minder kans op aanvallen van buitenaf. Virusscanners die gratis zijn, werken niet goed. Ook Defender dat gratis bij Windows 11 zit is geen echte virusscanner.”

Marlon vertelt over recente gevallen die hij meemaakte. ‘’Wist je dat het mogelijk is om het telefoonnummer van de bank achter te laten als je belt met een heel ander nummer? Daardoor kan je dus ook niet meer zien of diegene die je aan de telefoon hebt, daadwerkelijk van de bank is. De criminelen hebben steeds meer tools om het te laten lijken alsof het echt is. Maar een bank belt je niet en vraagt je zeker niet om in te loggen en je computer over te mogen nemen. Een computer over nemen op afstand gebeurt alleen op je eigen verzoek. Wat je kan doen als je gebeld door de bank wordt? Ophangen”, zegt Marlon. ‘’Je kan eventueel zelf contact met de bank zoeken, maar geef nooit gegevens door. Log niet in als ze dat vragen, want ze hebben allerlei foefjes om op die manier je gegevens te achterhalen.”

‘’Een ouder echtpaar spaarde voor een scootmobiel, maar al hun geld werd gestolen doordat ze op een linkje klikte. Zo makkelijk kan het gaan. Dat gaat me aan het hart.” Marlon gaat voor een beeldscherm zitten en laat mij zien hoe makkelijk hij een website kan veranderen en dan net kan doen of hij van de bank is. ‘’Websites kunnen nauwkeurig nagemaakt worden. Daarom is het belangrijk dat je altijd kijkt of er bijstaat ‘verbinding beveiligd’ en in het geval van banken staat er voor het internetadres een symbool van twee schuifbalkjes.”

‘’Een oudere dame die terminaal ziek was vertrouwde een student die wekelijks op bezoek kwam. Hij installeerde een programmaatje op haar telefoon, zonder dat ze het door had en kon zo overal bij. Gelukkig was ik er op tijd bijgehaald en konden we de schade beperken, maar het geeft maar weer aan hoe belangrijk het is dat bankgegevens privé blijven.”

Meldingen worden makkelijk wegegeklikt, terwijl het juist ook belangrijk is om altijd goed te lezen waar je ‘ok’ op zegt. Geef je akkoord om cookies te gebruiken of stond er wat anders in het scherm? ‘’En mailadressen van bijvoorbeeld Hotmail, Gmail en Live zijn heel gevoelig voor hackers. Je kunt veel beter een mailadres bij de internetprovider zoals KPN nemen.’’

Maar waar kan je nu precies op letten zodat je voorkomt dat je ‘opgelicht’ wordt of een cyberaanval meemaakt?
‘’Het belangrijkste is dat je je computer laat opschonen en een virusscanner aanschaft”, herhaalt Marlon. ‘’Laat je kinderen of kleinkinderen meekijken op de computer. Check of het klopt door wie je gebeld wordt door zelf het telefoonnummer op te zoeken en terug te bellen. Laat je computer niet zomaar overnemen, klik niet op linkjes die je ontvangt, ook niet als het er betrouwbaar uitziet. Criminelen kunnen elke identiteit overnemen. Ze kunnen zelfs met je praten alsof ze een bekende van je zijn en als er dan onverhoopt toch wat mis gaat, zoek dan zo snel mogelijk hulp.”