Katinka Blok
Geheime boodschap (want 39 procent van de pubers kan dit toch niet ontcijferen)
Ik stond al minstens vijf minuten voor hetzelfde bordje. Iets over de oorlog, over hoe ze het kasteel van binnenuit hadden leeggehaald.
Twee weken geleden liep ik tijdens Open Monumentendag het Kasteel van Rhoon binnen. Ik woon hier mijn hele leven, maar ik was er zeker tien jaar niet meer geweest. De laatste keer was ik een jaar of twaalf, op zo'n dag met tenten op het gras en mannen in maliënkolders. Wat ik me daarvan herinner is vooral dat er iemand brood stond te bakken boven een vuurtje. Nu las ik dus de bordjes. En eerlijk: ik vond het fascinerend. Dat het kasteel eeuwenlang van de familie Van Duiveland was, daarna van de Bentincks, en in 1830 werd gekocht door een Rotterdamse reder. Al die verhalen over het dorp waar ik mijn hele leven woon, hingen daar gewoon aan de muur.
Maar dat lezen, dat schijnt nogal een dingetje te zijn. Tijdens het rondlopen raakte ik aan de praat met iemand van de stichting. Hij vertelde dat ze op vrijdag 25 september een Silent Book Club organiseren op de Klokkezolder, voor jongeren van 10 tot en met 15. Je neemt je eigen boek mee en leest een uur lang in stilte. Daarna wat drinken en boekentips uitwisselen. Het idee komt uit Amerika en is groot geworden via BookTok.
Dat klinkt grappig. De reden erachter is dat niet. Begin deze maand kwamen de nieuwe PISA-cijfers naar buiten: 39 procent van de Nederlandse vijftienjarigen haalt het basisniveau lezen niet. In 2018 was dat nog een kwart. In een klas van dertig zitten er dus twaalf die straks vastlopen op een bijsluiter, een huurcontract of een brief van de gemeente waarin staat dat je iets moet aanvragen vóór een bepaalde datum.
Volgende week begint de Kinderboekenweek, dit jaar met het thema Spot aan!. Ook daar doet het kasteel aan mee: op 4 oktober staat er een poppenvoorstelling voor kleuters van vier tot zes jaar. Ik moest er wel om lachen. Ik stond daar zelf een kwartier bordjes te lezen, terwijl ze een verdieping hoger bedenken hoe ze tieners weer aan het lezen krijgen. Zes eeuwen geschiedenis hangt daar keurig aan de muur. Iemand moet het alleen nog even lezen.
Volgende keer wacht ik in elk geval geen tien jaar meer voordat ik de bordjes kom lezen.